Binnenvaart

ALLES OVER AIS

Verplicht gebruik?

Een Europese verplichting om AIS te gebruiken is er nog niet. Toch zijn er signalen dat zo’n verplichting er aan komt. De Commissie voor de Rijnvaart heeft alvast types en installateurs erkend. En de havens van Antwerpen, Gent en Zeebrugge maken AIS voor de binnenvaart verplicht vanaf 1 maart 2011.

 

Wat zegt Europa?

De Europese Unie heeft in 2005 een richtlijn uitgevaardigd over geharmoniseerde River Information Services (RIS) op de binnenwateren van de EU. Die RIS-diensten omvatten een pakket van elektronische diensten die de uitwisseling van informatie tussen wal en schip stroomlijnen. Met River Information Services kan binnen heel Europa op een gestandaardiseerde manier informatie worden uitgewisseld over en met schepen, bijvoorbeeld over hun lading en hun route. Dat helpt het binnenvaartverkeer in heel Europa veiliger, efficiënter en vlotter maken.

De Europese richtlijn legt geen formele verplichting op om AIS in te voeren. Wel schrijft hij voor dat lidstaten transponders volgens de Inland AIS-standaard moeten gebruiken als ze het automatisch melden van schepen op hun vaarwegennet invoeren. Intussen heeft de Europese Unie ook technische specificaties bekendgemaakt voor Inland AIS, dus het systeem dat in de binnenvaart wordt gebruikt.

 

Rijnvaart

Net zoals de Europese Commissie legt de Centrale Commissie voor de Rijnvaart (CCR) binnenschepen voorlopig niet op om aan boord AIS te gebruiken. Daar komt op zo’n vroegst na 31 maart 2011 verandering in.

De CCR heeft wel een heel belangrijk protocol (protocol 24) goedgekeurd over het gebruik van AIS. Daarin staat dat ondernemers die AIS invoeren zich voortaan moeten houden aan strikte criteria. Die criteria regelen zowel de aanschaf, de inbouw als het gebruik van de toestellen. Sinds 1 april 2008 mag alleen nog AIS-apparatuur worden ingebouwd die aan de teststandaard voldoet. Ook de installateurs moeten vooraf door een bevoegde autoriteit worden erkend.

 

Antwerpen, Gent en Zeebrugge : vanaf 1 maart 2011

Het Gemeentelijk Havenbedrijf Antwerpen voert op 1 maart 2011 het AIS-systeem in voor de binnenvaart. Het gebruik wordt in het volledige havengebied verplicht. ‘Inland AIS zorgt voor een win-winsituatie van alle betrokkenen,’ zegt Pascale Pasmans. ‘De binnenschepen kunnen veiliger navigeren, en de havendiensten die de schepen moeten begeleiden, kunnen doeltreffender werken.’

‘AIS zal zeker de veiligheid in de haven ten goede komen. Met de AIS-gegevens van de binnenschepen kunnen we de verkeersstromen beter en veiliger aansturen. Dat doen we overigens nu al met de gegevens van de zeeschepen, die allemaal over AIS moeten beschikken. De informatie die we via AIS krijgen, stelt ons ook in staat om de infrastructuur nog beter te benutten. We kunnen het ligplaatsbeheer efficiënter maken en de sluizen optimaliseren.’

De verplichte invoering van AIS moet ook het Barge Traffic System verbeteren. Met die webtoepassing beheert het Havenbedrijf Antwerpen schepen en terminals, stelt het een terminalplanning op en volgt het de route van schepen nauwgezet op. ‘AIS bezorgt ons aanvullende informatie om dat nog nauwkeuriger te doen. Dat moet ook de afhandeling van goederenstromen doeltreffender maken.’

Ook het Havenbedrijf Gent voert de AIS-verplichting in. ‘Dat doen we tegelijkertijd met Antwerpen,’ zegt havenkapitein Alexander Jacxsens. ‘Vanaf 1 maart 2011 dus. Het is de bedoeling dat we de verplichting afdwingen via onze Politieverordening. De precieze modaliteiten moeten we nog afspreken met onze Antwerpse collega’s – maar daarvoor hebben we nog wel wat tijd.’

En Zeebrugge blijft niet achter: ook daar gaat de AIS-verplichting in op 1 maart 2011. Havenkapitein Joseph Vandierendonck: ‘De belangrijkste drijfveer is voor ons de veiligheid. Met AIS kun je veiliger navigeren, zeker bij mist en in de vooravond. Ook voor ons is het handig. Op de radar zie je alleen echo’s: soms moeten we 20 schepen oproepen voor we het juiste te pakken hebben. Dankzij AIS bereiken we meteen het juiste schip.’

Verplicht op de Donau

Sinds 1 juli 2008 moeten binnenschepen verplicht gebruikmaken van AIS op het Oostenrijkse deel van de Donau (het deel tussen km 1880.200 en 2199.300). Schepen die niet over AIS-apparatuur beschikken, kunnen er een AIS-transponder huren. Ze betalen dan wel een borgsom.